PROJEKT ‚P’: REQUIEM DLA IKONY/VOYAGER

Spektakl jest portretem wielokrotnym Jackie Kennedy. Koncentruje się nie tyle na jej biografii, ile na próbie uchwycenia fenomenu zwyczajnej kobiety, która zapisała się w historii Ameryki jako legendarna Pierwsza Dama, stając się jednocześnie ofiarą własnego wizerunku. Inscenizacja balansuje pomiędzy realistycznymi zdarzeniami a wizjami chorej psychiki.

Requiem dla ikony to studium kobiety uwikłanej w politykę, uzależnionej od mężczyzn, bezradnie próbującej przebić się przez własny wizerunek, by pokazać światu, kim jest naprawdę. Kolejne odsłony budują przestrzeń snu, w której świadomość Jackie projektuje obrazy i postaci. Sama główna bohaterka jest także rozdwojona. Jackie-śpiewaczka to realna Jackie — leżąca w szpitalnym łóżku, walcząca z nowotworem. Sobowtór Jackie, aktorka, to kobieta kameleon. Jej doświadczenie — obok historii, jaką niesie z sobą prawdziwa Jackie — ulega na scenie ciągłym metamorfozom, zbliżając nas nie tyle do ikony, co do zwyczajnej kobiety.

5 września 1977 roku NASA wysłało w przestrzeń kosmiczną dwie bezzałogowe sondy Voyager 1 i Voyager 2. Poza celami badawczymi obie sondy zawierają Złote Płyty (Voyager Golden Records), na których zarejestrowano zdjęcia, rysunkowe schematy, muzykę i dźwięki reprezentujące życie na Ziemi. Cel był jasny: nawiązanie kontaktu z ewentualną, pozaziemską cywilizacją.

Z perspektywy lat cały projekt wydaje się jednak o wiele mniej nastawiony na prezentację dziedzictwa kulturowego ziemskiej cywilizacji, a tak naprawdę uwikłany w zimnowojenny plan podboju kosmosu. Zarejestrowane na Złotych Płytach materiały w wielu przypadkach można uznać za tendencyjne, niejasne czy wręcz śmieszne.

W 2012 roku NASA poinformowała, że Voyager 1 przekroczył heliopauzę i znalazł się w przestrzeni międzygwiezdnej. Tym samym jest jedyną sondą stworzoną przez człowieka, tak bardzo oddaloną od Ziemi. Zasilanie energią elektryczną wystarczy do utrzymania funkcjonowania sondy i łączności z Ziemią do około 2025 roku, potem będzie ona dryfować w przestrzeni międzygwiezdnej, dopóki nie spali jej kometa albo zderzenie z innym obiektem. Złota Płyta — swoisty list w butelce — w 2012 roku rozpoczęła swoją samotną kosmiczną odyseję.

Libretto opery jest romantyczną fantazją na temat projektu Voyager. Skupia się na utopijnej wizji tej romantycznej podróży oraz na samotności człowieka, który był pomysłodawcą projektu Voyager Golden Records. Rysa (główny bohater opery) z ziemskiej perspektywy obserwuje lot Voyagera; z jednej strony doświadcza rozczarowania całym projektem, z drugiej — metafizycznej tęsknoty za śladami ludzkiej cywilizacji zapisanymi na Złotych Płytach, które nieuchronnie oddalają się w pustkę. Cała koncepcja zasadza się na idei sprowadzenia misji NASA z jej spektakularnej i nowoczesnej perspektywy na poziom doświadczenia jednostki, dla której kosmos, kosmiczna skala i czas kosmiczny są nieosiągalne i niewyobrażalne. Zderzenie podróży pozaziemskiej z ograniczeniami ziemskiego życia jest główną ideą spektaklu.

premiera_22.05.2015_Teatr Wielki Opera Narodowa w Warszawie